Sbotolau ar ddefnyddior Gymraeg mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol

Nid dewis yn unig yw gallu defnyddio’r Gymraeg mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol; gall effeithio ar urddas, diogelwch a chanlyniadau pobl.

Mae’r Gymraeg yn rhan bwysig o hunaniaeth pobl, eu lles a’u mynediad at ofal o safon. Mae dros 828,000 o bobl yng Nghymru (27% o’r boblogaeth) yn dweud eu bod yn gallu siarad Cymraeg, gyda chyfrannau llawer uwch mewn ardaloedd fel Gwynedd (72.7%), Ynys Môn (62.5%) a Cheredigion (56%). Er hynny, mae mynediad at wasanaethau Cymraeg ym maes iechyd a gofal ymdeithasol yn parhau’n anghyson ar draws Cymru.

Mae Egwyddiorion y Bobl yn nodi’r wyth disgwyliad sydd gan bobl o wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol. Mae’r rhain yn cynnwys gallu cyfathrebu mewn ffordd sy’n gweithio iddyn nhw a chael eu trin ag urddas a pharch. Mae’r profiadau a rannwyd yn yr adroddiad hwn yn dangos nad dyma’r realiti eto i lawer o siaradwyr Cymraeg.

Yn yr adroddiad hwn rydym yn nodi’r hyn y mae Llais wedi’i glywed am ddefnydd y Gymraeg mewn gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ledled Cymru. Mae’r adroddiad yn seiliedig ar brofiadau pobl, yn ogystal â’n gwaith gyda llunwyr polisi a sefydliadau eraill sydd â diddordeb yn y maes.