Llais yn nodi disgwyliadau ar gyfer ymgynghoriad ar wasanaethau GIG Powys

Wrth siarad mewn cyfarfod o Fwrdd Iechyd Addysgu Powys ar 16 Medi, amlinellodd cyfarwyddwr rhanbarthol Llais Powys, Katie Blackburn, y cwestiynau y mae pobl yn eu gofyn am y cynigion Gwell Gyda'n Gilydd a thynnodd sylw at bwysigrwydd proses ymgynghori sy'n galluogi pobl i ddeall y cynigion, cymryd rhan yn ystyrlon, a gweld sut mae eu barn yn cael eu hystyried.

Ailadroddodd Katie hefyd nad yw Llais wedi bod yn rhan o ddewis yr opsiynau sy'n cael eu hystyried. Ei rôl yw gwrando ar bobl, cynrychioli eu barn a chodi'r themâu sy'n dod i'r amlwg o'r hyn y mae'n ei glywed drwy gydol y broses ymgynghori.

Dywedodd Katie: 

"Nid sgwrs am welyau ysbyty yn unig yw hon. Mae'r cynigion hyn yn cwmpasu model gofal llawer ehangach, gan gynnwys iechyd corfforol, gofal brys a diagnosteg, iechyd meddwl, a'r gwasanaethau cymunedol sy'n cefnogi pobl cyn, rhwng ac ar ôl y gwasanaethau hynny.

"Ochr yn ochr â'r cwestiwn dealladwy o ble bydd gwelyau yn cael eu lleoli, bydd pobl hefyd eisiau deall sut y bydd yr holl fodel hwn o ofal yn gweithio iddyn nhw a'u cymunedau."

Tynnodd Llais sylw hefyd at y bydd pobl eisiau gwybodaeth glir am yr hyn sy'n cael ei gynnig, pam mae newid yn cael ei ystyried, sut mae'r opsiynau wedi'u datblygu, a beth allai unrhyw newidiadau ei olygu yn ymarferol iddyn nhw, eu teuluoedd a'u cymunedau.

Tynnodd y sefydliad sylw hefyd at bwysigrwydd mynediad mewn sir wledig fel Powys, lle gall amseroedd teithio, opsiynau trafnidiaeth a'r cymorth sydd ar gael o amgylch gwasanaethau gael effaith sylweddol ar brofiadau pobl o ofal.

Dywedodd Katie: 

"Mae angen i bobl ddeall nid yn unig beth sy'n cael ei gynnig, ond pam, a beth allai ei olygu yn ymarferol iddyn nhw, eu teuluoedd a'u cymunedau.

"Ym Mhowys, mae mynediad yn ymwneud â llawer mwy na lle mae gwasanaeth wedi'i leoli. Bydd pobl yn meddwl am sut maen nhw'n cyrraedd yno, pa mor hir mae'r daith yn ei gymryd, a allant ddibynnu ar rywun arall am drafnidiaeth, a beth allai teithiau dro ar ôl tro ei olygu iddyn nhw a'u teuluoedd."

Pwysleisiodd Llais hefyd bwysigrwydd sicrhau bod unrhyw ymgynghoriad yn gynhwysol, ystyrlon a hygyrch. Tynnodd sylw at bwysigrwydd deall pwy na allai fod yn cymryd rhan yn yr ymgynghoriad, gan gynnwys pobl sy'n wynebu rhwystrau oherwydd anabledd, iaith, cyfrifoldebau gofalu, trafnidiaeth neu fynediad digidol, yn ogystal â'r rhai nad ydynt efallai yn cymryd rhan trwy gyfarfodydd ffurfiol neu ddogfennau ymgynghori.

Ychwanegodd Katie: 

"Bydd pobl eisiau deall sut mae ymatebion yn cael eu dadansoddi, sut mae themâu a syniadau amgen yn cael eu hystyried, ac yn y pen draw sut mae eu barn yn cyfrannu at y penderfyniadau sy'n dilyn.

"Yr un mor bwysig, mae angen i bobl ddeall pa ddylanwad y gall eu cyfraniad ei gael ar y broses, a beth na all."

Fel rhan o'r ffocws hwnnw, mae Llais wedi gofyn am adolygiad canol pwynt os yw'r ymgynghoriad yn mynd rhagddo. Byddai'r adolygiad yn ystyried pwy sy'n cymryd rhan, a yw unrhyw gymunedau'n cael eu colli, ac a yw pobl yn cael y wybodaeth a'r atebion sydd eu hangen arnynt i ymgysylltu'n effeithiol.

Os bydd yr ymgynghoriad yn mynd rhagddo, bydd Llais yn mynychu digwyddiadau ledled Powys, yn gwrando ar brofiadau, pryderon, cwestiynau a syniadau pobl, ac yn parhau i godi themâu sy'n dod i'r amlwg gyda'r Bwrdd Iechyd drwy gydol y broses.

Ychwanegodd Katie: 

"Mae Llais yn annibynnol a byddwn yn parhau i fod yn annibynnol drwy gydol y broses hon. Rydym am weithio'n adeiladol gyda'r Bwrdd Iechyd wrth sicrhau bod barn, profiadau a phryderon pobl yn cael eu clywed a'u cynrychioli'n briodol.

"Nid ein rôl yw pennu'r canlyniad. Ein rôl yw sicrhau bod lleisiau pobl yn rhan o'r dystiolaeth a ystyrir wrth i benderfyniadau gael eu gwneud.

"Nid yw ymgynghori yn ymwneud â rhoi llais i bobl yn unig. Mae'n ymwneud â dangos i bobl bod eu llais yn bwysig."