Llais yn galw am gyfranogiad cyhoeddus ystyrlon cymunedau gwledig mewn cynlluniau gwasanaethau ambiwlans yn y dyfodol

Yn gynharach yr wythnos hon, fe wnaethom fynychu cyfarfod diweddaraf Cyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru (CBCGC) i godi'r profiadau, y pryderon a'r cwestiynau y mae pobl wedi'u rhannu â ni am waith sy'n deillio o Argymhelliad 4 o'r adolygiad o'r Gwasanaeth Adfer a Throsglwyddo Meddygol Brys (EMRTS).  

Cytunwyd ar argymhelliad 4 fel rhan o benderfyniad CBCGC ar gyfluniad EMRTS yn y dyfodol. Ymrwymodd i ddatblygu cynigion ar gyfer gwell darpariaeth gofal critigol mewn ardaloedd gwledig ac anghysbell, gan adlewyrchu pryderon a godwyd gan gymunedau yn ystod y broses ymgysylltu wreiddiol ynghylch mynediad at ofal brys. Trwy gydol y broses honno, roedd pobl yn glir eu bod am barhau i fod yn rhan o lunio trefniadau yn y dyfodol, ac rydym yn parhau i bwysleisio pwysigrwydd anrhydeddu'r ymrwymiad hwnnw. 

Mae'r CBCGC wedi bod yn ystyried opsiynau ar gyfer darparu gwasanaethau ambiwlans mewn ardaloedd gwledig yn y dyfodol, gan gynnwys ymatebion brys a gwasanaethau cludo cleifion wedi'u cynllunio. Yn dilyn trafodaethau yn y cyfarfod a fynychwyd gennym ar 22 Medi 2026, disgwylir i ymgysylltu â'r cyhoedd ddechrau yn ystod mis Hydref. 

Mae Llais wedi ei gwneud yn glir yn gyson bod rhaid i bobl gael cyfle gwirioneddol i rannu eu profiadau a'u barn cyn i unrhyw strategaeth gomisiynu yn y dyfodol gael ei datblygu. Rydym wedi cyfrannu at drafodaethau am y dull ymgysylltu arfaethedig ac wedi parhau i dynnu sylw at yr hyn sydd ei angen ar bobl o'r broses. 

Er y gall grwpiau ffocws ddarparu mewnwelediad gwerthfawr, ni ddylent fod yr unig ffordd y gall pobl gymryd rhan. Credwn y dylai ymgysylltu fod yn agored i'r cyhoedd ehangach a dylai gynnwys ystod o ffyrdd hygyrch o gymryd rhan, gan gynnwys cyfleoedd ar-lein ac wyneb yn wyneb, fel y gall pobl o bob cymuned gael eu lleisiau yn cael eu clywed. 

Mae hefyd yn bwysig nad yw ymgysylltu yn gyfyngedig i weithgareddau cynllunio byrddau iechyd presennol. Mae dyfodol gwasanaethau ambiwlans o ddiddordeb cyhoeddus sylweddol ac mae'n rhaid i'r broses ymgysylltu fod yn weladwy, yn hygyrch ac yn cael ei hyrwyddo'n ddigonol fel bod pobl yn ymwybodol o'r cyfle i gymryd rhan. 

Yn ystod cyfarfod CBCGC yr wythnos hon, gwnaethom ofyn sut y bydd yr ymgysylltiad yn cael ei gyflawni, cwestiynwyd a yw'r amserlen arfaethedig yn parhau i fod yn gyraeddadwy o ystyried bod gwaith cynllunio yn dal i fynd rhagddo, ac anogwyd ystyried pwynt adolygu yn ystod y cyfnod ymgysylltu i asesu a yw'n cyrraedd ystod eang a chynrychioliadol o bobl. 

Cawsom ein hannog i glywed cefnogaeth gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda a chynrychiolwyr Iechyd Addysgu Powys, gan sicrhau bod cymunedau gwledig yn cael y cyfle i gyfrannu at y gwaith hwn. 

Rydym hefyd wedi gofyn a fydd diweddariad cyhoeddus yn cael ei gyhoeddi i esbonio'r amserlen ddiwygiedig, y rhesymau dros yr oedi i'r rhaglen ymgysylltu, a'r hyn y gall pobl ei ddisgwyl nesaf. Bydd cyfathrebu clir ac amserol yn bwysig i gynnal hyder y cyhoedd a helpu pobl i wybod pryd a sut y gallant gymryd rhan. 

Er ein bod yn aros am atebion i'n holl gwestiynau, mae'r CBCGC wedi rhannu ei fod hefyd yn awyddus i ystyried yr hyn y mae pobl wedi'i ddweud wrth fyrddau iechyd a sefydliadau eraill am drafnidiaeth wledig wrth gymryd rhan mewn ymgynghoriadau a gweithgareddau ymgysylltu eraill. Mae trafnidiaeth mewn ardaloedd gwledig yn rhywbeth y mae pobl yn parhau i'w godi wrth siarad am wasanaethau gofal iechyd yn ehangach a thrwy adolygu'r hyn y mae pobl wedi'i ddweud o'r blaen, bydd yn helpu i sicrhau bod ystod fwy o brofiadau a phryderon yn cael eu nodi a'u hadlewyrchu yn y strategaeth. 

Fel llais annibynnol pobl ym maes iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, ein rôl yw sicrhau bod barn, profiadau a phryderon pobl yn cael eu clywed a'u hystyried yn briodol wrth i gynlluniau ddatblygu. Byddwn yn parhau i weithio gyda phartneriaid fel bod blaenoriaethau pobl sy'n byw mewn cymunedau gwledig yn helpu i lywio penderfyniadau yn y dyfodol am wasanaethau ambiwlans a chludo cleifion. 

Dywedodd y cyfarwyddwr gweithrediadau corfforaethol, Angela Mutlow: 

"Mae pobl sy'n byw mewn cymunedau gwledig yn aml yn cael profiadau unigryw o gael mynediad at ofal brys a gwasanaethau gofal iechyd wedi'u cynllunio, ac mae'n rhaid i'r profiadau hynny fod yn rhan o'r sgwrs wrth i gynlluniau i'r dyfodol gael eu datblygu. 

"Rydyn ni eisiau gweld cyfleoedd i bobl ledled Cymru wledig gyfrannu eu barn mewn ffyrdd sy'n gweithio iddyn nhw. Bydd gwybodaeth glir, ymgysylltu ystyrlon a chyfranogiad gwirioneddol yn hanfodol os yw pobl a chymunedau yn mynd i fod yn hyder yn y broses a'i chanlyniadau." 

A yw eich gofal wedi'i effeithio? 

Os yw'r newidiadau arfaethedig yn effeithio arnoch chi, rydym am glywed gennych. 

Gallwch ddweud wrthym am eich profiad drwy lenwi ein harolwg cenedlaethol, neu drwy siarad yn uniongyrchol ag aelod o'ch tîm lleol Lais. Beth bynnag rydych chi'n ei ddewis, rydyn ni yma i wrando. 

Rhannwch eich stori ar-lein neu cysylltwch â'ch tîm lleol Llais i siarad ag aelod o staff.